خشونت جوانان مسأله‌ای است که تمام جوامع، هرکدام به نوعی با آن در ارتباط هستند و  هر روزه اخبار زیادی در این زمینه منتشر  می‌شود. گاهی این خشونت‌ها سهم عمده‌ای از مرگ‌های زودرس، آسیب‌ها و ناتوانی‌ها را به خود اختصاص می‌دهند. شناسایی عوامل زمینه‌ساز  خشونت در جوانان برای سیاست‌گذاری موثر و  برنامه‌ریزی دقیق در زمینه پیشگیری از خشونت در هر جامعه‌ای  ضروری است. خشونت چه نوع فیزیکی، چه کلامی و چه انواع دیگرش، آسیب‌ها و در پی آن هزینه‌های اجتماعی فراوانی را به جامعه تحمیل می‌کند. در بروز خشونت عوامل  فردی، ارتباطی، اجتماعی، فرهنگی و... می‌توانند دخیل باشند. برای بررسی بیشتر این مقوله و شناسایی علل زمینه‌ساز خشونت با مصطفی تبریزی، روانشناس اجتماعی به گفت‌وگو نشسته‌ایم که در ادامه می‌خوانید.


اخبار  منتشر شده حکایت از این دارند که مسأله خشونت در کشور ما شدت گرفته است، علل این مسأله را در کجا باید جست‌وجو کرد؟
در دنیا تحقیقات زیادی در زمینه خشونت انجام گرفته و بیشتر این تحقیقات قابلیت تعمیم دارند، چون خشونت یک پدیده کاملا  انسانی است. نخستین عامل خشونت در افراد  «یادگیری» است. به‌عنوان مثال زمانی که  کودک در خانواده میان پدر و مادر خود خشونت را شاهد است؛ چه خشونت کلامی و چه خشونت فیزیکی طبیعتا این خشونت را فرامی‌گیرد و برای کودک کاملا طبیعی می‌شود در زمان‌های ناکامی دست به خشونت بزند. این یادگیری تنها معطوف به خانواده نیست، فرزندان ما در مدرسه و جامعه درحال یادگیری هستند و اگر در این مکان‌ها با انواع خشونت‌ها روبه‌رو  باشند آن را به یاد می‌سپارند. دیدن فیلم‌هایی که در آنها پرخاشگری و خشونت به تصویر کشیده می‌شود نیز  عاملی است برای آموختن خشونت. عامل بعدی که می‌توان نام برد «افسردگی» است.  یکی از تظاهرات افراد افسرده، خشم است  و این خشم را  به صورت رفتارهای خشونت‌آمیز  از خود بروز می‌دهند. ناکامی نیز در خشن بودن افراد تأثیر دارد. زمانی که ناکامی‌ها در زندگی افراد وسعت می‌یابد، عکس‌العمل افراد برای جبران ناکامی‌هایشان، خشونت است. این ناکامی‌ها می‌توانند ناکامی‌های اقتصادی باشند، یعنی فشارهایی که افراد به‌خاطر گرانی، تورم، کمی‌درآمد و... با آنها دست به گریبان هستند. ناکامی در ابراز وجود نیز نوعی از ناکامی است که عده‌ای را درگیر خود می‌کند. زمانی که کودکی در مدرسه موردتوجه قرار نمی‌گیرد و خانواده برای او اهمیتی قایل نیست، حس بی‌ارزش‌بودن در او رشد می‌کند و عاملی می‌شود تا دست به اعمال خشن بزند.

منبع